السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
118
تفسير الميزان ( فارسي )
سود دهد يا به فرزنديش گيريم . اين چنين يوسف را در آن سرزمين جا داديم تا تعبير حوادث رؤيا را تعليمش دهيم كه خدا به كار خويش مسلط است ولى بيشتر مردم نمىدانند ( 21 ) . بيان آيات از اينجا شروع به داستان مىشود ، در حقيقت بشارتى كه قبلا داده بود عنوان مقدمه اى را داشت كه بطور اجمال اشاره به سرانجام قصه مىنمود . آيات مورد بحث فصل اول داستان را متضمن است ، كه همان مفارقت يوسف از يعقوب و بيرون شدنش از خانه پدر تا پابرجا شدنش در خانه عزيز مصر . البته در خلال اين احوال ، به چاه انداختن برادران ، و بيرون شدنش به دست مكاريان ، و فروخته شدنش و حركتش به سوى مصر نيز اشاره دارد . * ( « لَقَدْ كانَ فِي يُوسُفَ وَإِخْوَتِه آياتٌ لِلسَّائِلِينَ » ) * از اين جمله شروع به بيان داستان مىشود ، و در اين جمله مىفرمايد : در داستان يوسف و برادرانش آيات الهيى است كه دلالت بر توحيد او مىكند ، و دلالت مىكند بر اينكه خداى تعالى ولى بندگان مخلص است ، و عهده دار امور آنان است تا به عرش عزت بلندشان كرده ، در اريكه كمال جلوسشان دهد . پس خدايى كه غالب بر امر خويش است ، اسباب را هر طورى كه بخواهد مىچيند ، نه هر طورى كه غير او بخواهند ، و از به كار انداختن اسباب آن نتيجه اى كه خودش مىخواهد مىگيرد ، نه آن نتيجه اى كه بر حسب ظاهر نتيجه آن است . برادران يوسف به وى حسد ورزيده او را در قعر چاهى مىافكنند و سپس به عنوان برده اى او را به مكاريان مىفروشند و بر حسب ظاهر به سوى هلاكت سوقش مىدهند ، ولى خداوند نتيجه اى بر خلاف اين ظاهر گرفت و او را به وسيله همين اسباب زنده كرد . آنها كوشيدند تا ذليلش كنند ، و از دامن عزت يعقوب به ذلت بردگى بكشانند خداوند با همين اسباب او را عزيز كرد . آنها خواستند زمينش بزنند ، خداوند با همان اسباب بلندش كرد . آنها مىخواستند محبت يعقوب را از او به خود برگردانند ، خداوند قضيه را به عكس كرد . آنها كارى كردند كه پدرشان نابينا شد و در اثر ديدن پيراهن خونآلود يوسف ديدگان را از دست بداد ، خداوند به وسيله همان پيراهن چشم او را به او برگردانيد ، و به محضى كه بشير پيراهن يوسف را آورده به روى يعقوب انداخت ديدگانش باز شد . و همچنين همواره هر كس مىخواست او را آزارى برساند خداوند او را نجات مىداد ، و همان قصد سوء را وسيله ظهور و بروز كرامت و جمال ذات او مىكرد ، و در هر راهى كه او را